ΟΙ ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΟΥ ΡΩΣΙΚΟΥ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟΥ

Το έργο του Nikolai Berdyaev, που δημοσιεύτηκε αρχικά το 1937, αποτελεί μια από τις πιο διεισδυτικές αναλύσεις της ρωσικής πολιτικής και πνευματικής ταυτότητας. Ο Berdyaev, ένας από τους κορυφαίους Ρώσους φιλοσόφους του 20ού αιώνα, επιχειρεί να αποδείξει ότι ο μπολσεβικισμός δεν ήταν ένα ξένο σώμα που επιβλήθηκε στη Ρωσία, αλλά ένα φαινόμενο με βαθιές ρίζες στην εθνική ψυχολογία και την ιστορική παράδοση της χώρας.

Ο Berdyaev βρίσκει πώς η ρωσική σκέψη του 19ου αιώνα (από τον Μπακούνιν και τον Τσερνισέφσκι μέχρι τον Ντοστογιέφσκι και τον Τολστόι) προετοίμασε το έδαφος για την Οκτωβριανή Επανάσταση. Για τον Berdyaev, η επανάσταση ήταν μια μορφή «κρίσης» μέσα στην ιστορία, μια αναπόφευκτη συνέπεια των αμαρτιών και των αδικιών του παρελθόντος, την οποία περιγράφει με όρους σχεδόν μεταφυσικούς.

Παρά την κριτική του στάση απέναντι στον αθεϊσμό του σοβιετικού καθεστώτος, ο Berdyaev παραμένει ένας βαθιά ανθρωπιστής στοχαστής. Υπογραμμίζει ότι ενώ το ζήτημα του ψωμιού για τον εαυτό μας είναι υλικό, το ζήτημα του ψωμιού για τον πλησίον μας είναι πνευματικό και θρησκευτικό και πως ο κομμουνισμός αποκαλύφθηκε ως η αναπόφευκτη μοίρα της Ρωσίας, ως μία εσωτερική στιγμή του πεπρωμένου της.Το βιβλίο του παραμένει επίκαιρο, καθώς προσφέρει τα κλειδιά για την κατανόηση της διαρκούς πάλης της Ρωσίας ανάμεσα στη Δύση και την Ανατολή, τον φιλελευθερισμό και τον απολυταρχισμό.