Κόμης Βελισάριος

Ο Graves, παγκοσμίως γνωστός για το “Εγώ, ο Κλαύδιος”, στρέφει την πένα του στην εποχή του Ιουστινιανού, παρουσιάζοντας τη ζωή του “τελευταίου των Ρωμαίων”, του στρατηγού Βελισάριου. Μέσα από την αφήγηση του Ευγένιου, ενός ευνούχου δούλου της Αντωνίνας (συζύγου του Βελισάριου), ο αναγνώστης μεταφέρεται σε έναν κόσμο όπου η στρατιωτική μεγαλοφυΐα συγκρούεται με τη σκοτεινή πολιτική δολοπλοκία του παλατιού της Κωνσταντινούπολης.

Το έργο είναι μια αριστοτεχνική σύνθεση ιστορικών πηγών, βασισμένη σε κείμενα του Προκόπιου και άλλων κλασικών ιστορικών, μεταπλασμένη όμως με τη μοναδική λογοτεχνική δεινότητα του Graves. Ο Βελισάριος σκιαγραφείται ως ένας ήρωας αρχετυπικής αρετής, ένας αήττητος στρατιωτικός ηγέτης που επέκτεινε τα σύνορα της αυτοκρατορίας από την Περσία έως την Καρχηδόνα και την Ιταλία, παραμένοντας παράδοξα πιστός σε έναν Αυτοκράτορα που τον φθονούσε. Η αντίθεση ανάμεσα στον έντιμο πολεμιστή και το ζεύγος Ιουστινιανού-Θεοδώρας δημιουργεί μια αδιάκοπη δραματική ένταση.

Ο Graves εμβαθύνει στις λεπτομέρειες των εκστρατειών και των πολιορκιών, όπως η επική άμυνα της Ρώμης, ενώ παράλληλα ξεδιπλώνει τον ιστό των ιντριγκών που υφαίνονται στα παρασκήνια. Η Θεοδώρα και η Αντωνίνα, δύο γυναίκες με ταπεινή καταγωγή που αναρριχήθηκαν στα υψηλότερα στρώματα της εξουσίας, παρουσιάζονται ως δαιμόνιες προσωπικότητες που κινούν τα νήματα της ιστορίας. Το μυθιστόρημα δεν είναι μόνο μια εξιστόρηση μαχών, αλλά και μια συνολική μελέτη μιας αυτοκρατορίας σε μετάβαση, όπου οι θρησκευτικές έριδες και οι κοινωνικές αναταραχές (όπως η Στάση του Νίκα) διαμορφώνουν το μέλλον του μεσαιωνικού κόσμου.