Καλλιτέχνες της Αναγέννησης

Οι Βίοι των εξοχότερων ζωγράφων, γλυπτών και αρχιτεκτόνων του Τζόρτζιο Βαζάρι δεν αποτελούν απλώς μια συλλογή βιογραφιών, αλλά το θεμέλιο λίθο πάνω στον οποίο οικοδομήθηκε η Ιστορία της Τέχνης ως επιστήμη. Ο Βαζάρι, όντας ο ίδιος καλλιτέχνης της ύστερης Αναγέννησης, κατέγραψε με πάθος και κριτική ματιά την πορεία της τέχνης από την εποχή του Τζιότο έως τον απόλυτο θρίαμβο του Μιχαήλ Αγγέλου. Το έργο αυτό θεωρείται πολιτισμικό κειμήλιο παγκόσμιας εμβέλειας, καθώς διέσωσε πληροφορίες και κρίσεις που θα είχαν χαθεί στο πέρασμα των αιώνων, προσφέροντας μια σπάνια “εκ των έσω” ματιά στα εργαστήρια των μεγάλων δημιουργών.

Η καινοτομία του Βαζάρι έγκειται στο γεγονός ότι ξεπέρασε την απλή χρονογραφική καταγραφή των γεγονότων. Εισήγαγε μια εξελικτική θεωρία για την τέχνη, χωρίζοντάς την σε τρεις περιόδους που αντιστοιχούν στην παιδική ηλικία, τη νεότητα και την ωριμότητα (την “τελική τελειότητα”) της Αναγέννησης. Μέσα από τις αφηγήσεις του, οι καλλιτέχνες παύουν να είναι απλοί τεχνίτες και αναδεικνύονται σε πνευματικές προσωπικότητες με μοναδικό ταμπεραμέντο και ιδιοφυΐα. Το ύφος του είναι ζωντανό, γεμάτο ανέκδοτα και ιστορίες που φωτίζουν τον χαρακτήρα των δημιουργών, ενώ οι κριτικές του αναλύσεις για το “disegno” (σχέδιο) και το “maniera” (ύφος) παραμένουν μέχρι σήμερα βασικά εργαλεία της καλλιτεχνικής ανάλυσης.