Η Φιλοσοφική Θεμελίωση της Ελληνικής Γραμματικής (1650-1821)
_{Παλάσιος,Κοραής,Κούμας}

Ο τόμος «Η Φιλοσοφική Θεμελίωση της Ελληνικής Γραμματικής (1650-1821): Παλάσιος, Κοραής, Κούμας» του Αποστόλου Ν. Σταβέλα αποτελεί την πρώτη συστηματική προσέγγιση στην ελληνική βιβλιογραφία σχετικά με τον εσωτερικό δεσμό μεταξύ της ελληνικής γραμματικής και της ελληνικής φιλοσοφίας κατά την περίοδο των ετών 1650-1821.

Ο συγγραφέας φέρνει στο προσκήνιο τη σχέση της ελληνικής γραμματικής με την κλασική φιλοσοφική διανόηση, αποκαλύπτοντας στα γραμματικά κείμενα της περιόδου τα ξεχασμένα ίχνη του αρχαιοελληνικού φιλοσοφικού λόγου. Η μελέτη είναι οργανωμένη γύρω από τρεις μορφές φιλοσοφικής συγκρότησης της ελληνικής γραμματικής: την αριστοτελική, τη στωική και τη νεοπλατωνική.

Ανάλυση Προσώπων και Θεωριών:
Νεο-Αριστοτελική Γραμματική: Διερευνάται μέσα από την προσέγγιση του λογίου Παλασίου του Πελοποννησίου (ή Μπαλασίου ιερέως, 17ος αιώνας). Η μελέτη πραγματεύεται την οντολογική προέκταση της γραμματικής, τις σχέσεις αιτιότητας και τη διάσταση μεταξύ ύλης και είδους.
Ο τόμος ολοκληρώνεται με την έκδοση δύο μοναδικής αξίας κειμένων του Παλασίου.

Στωική Κατοτομή: Διερευνώνται οι επιστημολογικές διαστάσεις των γραμματικών παρατηρήσεων του Αδαμαντίου Κοραή.

Καθολική Γραμματική: Προσεγγίζεται η νεοπλατωνική διάσταση της φιλοσοφικής διεκπεραίωσης της ελληνικής γραμματικής μέσα από την ανάλυση του δοκιμίου «Καθολική γραμματική» του Κωνσταντίνου Κούμα.

Ο συγγραφέας, επιχειρηματολογεί και αντιτίθεται στην άποψη ότι η γραμματική εμπίπτει αποκλειστικά στην αρμοδιότητα της γλωσσολογίας, τονίζοντας ότι κάτι τέτοιο είναι «τουλάχιστον ανακριβές» και «σίγουρα επισφαλές». Το βιβλίο συνιστά ένα συμπίλημα της κλασικής φιλοσοφίας της γλώσσας και της γραμματικής.