Η Αποπληροφόρηση
Τα “δραστήρια μέτρα” στη Σοβιετική Στρατηγική

“Η Αποπληροφόρηση” αποτελεί μια συστηματική και διεισδυτική μελέτη της σοβιετικής στρατηγικής στον τομέα του ψυχολογικού πολέμου και της χειραγώγησης της κοινής γνώμης κατά την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου. Γραμμένο από τους Αμερικανούς καθηγητές Richard H. Shultz και Roy Godson, δύο από τους πλέον αναγνωρισμένους αναλυτές θεμάτων διεθνούς ασφάλειας και πληροφοριών, το κείμενο εξετάζει με επιστημονική αυστηρότητα τον όρο “δραστήρια μέτρα” (active measures / aktivnyye meropriyatiya), μια έννοια-κλειδί της σοβιετικής κρατικής ασφάλειας (KGB) που ξεπερνούσε τα όρια της παραδοσιακής συλλογής πληροφοριών. Οι συγγραφείς αποδεικνύουν ότι η Μόσχα δεν χρησιμοποιούσε την αποπληροφόρηση απλώς ως ένα αμυντικό εργαλείο, αλλά ως μια επιθετική, μακροπρόθεσμη στρατηγική με στόχο τη διάβρωση των δυτικών κοινωνιών, την αποδυνάμωση της συνοχής του ΝΑΤΟ και την προώθηση των γεωπολιτικών συμφερόντων της ΕΣΣΔ παγκοσμίως. Η ανάλυση βασίζεται σε επίσημα έγγραφα, μαρτυρίες αποσκιρτησάντων πρακτόρων και αποδελτίωση των σοβιετικών μέσων ενημέρωσης, προσφέροντας μια ανατομία των μηχανισμών της προπαγάνδας.

Οι συγγραφείς ανατέμνουν τη λειτουργία των λεγόμενων “διεθνών μετωπικών οργανώσεων”, όπως το Παγκόσμιο Συμβούλιο Ειρήνης, οι οποίες υπό το πρόσχημα ανθρωπιστικών ή φιλειρηνικών σκοπών λειτουργούσαν ως ιμάντες μεταβίβασης της σοβιετικής εξωτερικής πολιτικής στη Δύση. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις μεθόδους διείσδυσης στα δυτικά μέσα μαζικής ενημέρωσης, στη στρατολόγηση «συνοδοιπόρων» (fellow travelers) μεταξύ των διανοουμένων και των πολιτικών, καθώς και στην κατασκευή και διοχέτευση πλαστών εγγράφων με σκοπό τη δημιουργία κρίσεων μεταξύ των δυτικών συμμάχων.

Οι κριτικές αναγνωστών και πολιτικών επιστημόνων αναδεικνύουν το βιβλίο ως ένα κλασικό έργο αναφοράς για τη μελέτη του Ψυχρού Πολέμου, με πολλούς να επισημαίνουν ότι οι μέθοδοι που περιγράφονται παραμένουν εντυπωσιακά επίκαιρες στην εποχή του διαδικτύου και των “fake news”.