ΕΡΩΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Το εμβληματικό έργο του Γερμανού φιλοσόφου και κοινωνιολόγου Χέρμπερτ Μαρκούζε αποτελεί ένα από τα πιο ριζοσπαστικά και επιδραστικά κείμενα της κριτικής θεωρίας του 20ού αιώνα.
Γραμμένο το 1955 και μεταφρασμένο υποδειγματικά στην ελληνική γλώσσα, το βιβλίο αυτό επιχειρεί μια μεγαλειώδη θεωρητική σύνθεση της μαρξιστικής κοινωνικής ανάλυσης και της ψυχαναλυτικής θεωρίας του Σίγκμουντ Φρόυντ. Ο Μαρκούζε, ως ηγετική μορφή της Σχολής της Φρανκφούρτης, επαναδιατυπώνει το φροϋδικό δόγμα ότι ο πολιτισμός προϋποθέτει τη μόνιμη καταστολή των ανθρωπίνων ενστίκτων, υποστηρίζοντας αντίθετα ότι η σύγχρονη τεχνολογική ανάπτυξη και η αφθονία προσφέρουν για πρώτη φορά στην ιστορία τη δυνατότητα για μια μη καταπιεστική κοινωνία, όπου ο Έρωτας μπορεί να απελευθερωθεί και να αναδιοργανώσει το κοινωνικό γίγνεσθαι.

Η φιλοσοφική οξυδέρκεια του Μαρκούζε ξεδιπλώνεται μέσα από την άρνησή του να αποδεχθεί την απαισιόδοξη κατάληξη του Φρόυντ όπου ο “Πολιτισμός είναι πηγή δυστυχίας”, αντιπαραθέτοντας την εργαλειακή ορθολογικότητα της Δύσης στη μορφή του Ορφέα και του Ναρκίσσου ως σύμβολα μιας εναλλακτικής στάσης ζωής που αρνείται την υποταγή στην αέναη παραγωγικότητα και τον πόλεμο.