ΤΟ ΓΑΛΑΖΙΟ ΤΕΤΡΑΔΙΟ – ΕΧΘΡΟΙ

Η ιστορική νουβέλα «Το γαλάζιο τετράδιο» μαζί με το διήγημα «Εχθροί» αποτελούν τα τελευταία και πλέον ώριμα λογοτεχνικά έργα του Σοβιετικού συγγραφέα Εμμανουήλ Καζακέβιτς (1913–1962). Η σπάνια πρώτη ελληνική έκδοση από τις Εκδόσεις Θεμέλιο (Αθήνα, 1965), σε μετάφραση του διακεκριμένου μελετητή της ρωσικής λογοτεχνίας Μήτσου Αλεξανδρόπουλου, προσφέρει στο αναγνωστικό κοινό μια διεισδυτική ματιά σε κρίσιμες στιγμές της σύγχρονης ιστορίας.

Ο τίτλος της νουβέλας είναι εμπνευσμένος από το πραγματικό τετράδιο με το γαλάζιο εξώφυλλο όπου ο Λένιν είχε συγκεντρώσει τις σημειώσεις του για τη συγγραφή του θεμελιώδους έργου «Κράτος και Επανάσταση». Η πλοκή παρακολουθεί τη δίμηνη παραμονή του Λένιν στο κρησφύγετο του Ραζλίφ το καλοκαίρι του 1917, όταν καταδιωκόταν από την Προσωρινή Κυβέρνηση. Ο Καζακέβιτς αποτυπώνει με γλαφυρότητα την καθημερινότητα, τις σκέψεις και την ανθρώπινη πλευρά του ηγέτη των Μπολσεβίκων, αποφεύγοντας τα δογματικά στερεότυπα.

Στο διήγημα «Εχθροί», το οποίο κυκλοφόρησε τον Απρίλιο του 1962 λίγους μήνες πριν από τον θάνατο του συγγραφέα, η μορφή του Λένιν ζωντανεύει ξανά μέσα από μια βαθιά ανθρωποκεντρική προσέγγιση.