Δυτικά της λύπης

Η τελευταία μεγάλη ποιητική συλλογή του Οδυσσέα Ελύτη, Δυτικά της Λύπης, κυκλοφόρησε το 1995 από τις εκδόσεις Ίκαρος και περιλαμβάνει επτά εκτενή ποιήματα, γραμμένα στο Πόρτο Ράφτη.
Πρόκειται για μια ποιητική κατάδυση στην εσωτερική γαλήνη, εκεί όπου η λύπη μεταμορφώνεται σε φως. Ο ποιητής συνομιλεί με τη φύση, τη θάλασσα, τη σελήνη και τη μνήμη, υφαίνοντας έναν ύμνο για τη μεταμόρφωση της οδύνης του πεπερασμένου χρόνου και τόπου σε δημιουργία.

Η συλλογή φέρει όλα τα χαρακτηριστικά της ώριμης γραφής του Ελύτη: λυρισμό, σουρεαλιστικές εικόνες, μεταφυσικό βάθος και έναν λόγο που αγγίζει τα όρια της αποκάλυψης.
Ο τίτλος Δυτικά της Λύπης υποδηλώνει τη γεωγραφία της ψυχής — εκεί όπου συναντά την ποίηση.

Ο Λόρενς Ντάρελ, αναφερόμενος στον Οδυσσέα Ελύτη, είχε γράψει:

«Τα ποιήματά του είναι ξόρκια· ανακαλούν εκείνον τον αιώνιο ελληνικό κόσμο που στοίχειωσε και εξακολουθεί να στοιχειώνει τη συνείδηση της Ευρώπης, με τις υποψίες μιας τελειότητας που παραμένει πάντα εφικτή.»