ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ

Ο Γιάνης Κορδάτος γεννήθηκε στην Ζαγορά Πηλίου, το 1891 και απεβίωσε στην Αθήνα στις 29 Απριλίου 1961. Υπήρξε Έλληνας κοινωνιολόγος, ιστορικός, πολιτικός και νομικός, οπαδός του μαρξισμού. Παρότι αυτοδίδακτος ιστορικός, υπήρξε πολυγραφότατος μελετητής της ελληνικής ιστορίας από την αρχαιότητα έως τη σύγχρονη εποχή. Μετά τη φοίτηση σε γυμνάσιο του Βόλου, σπούδασε νομικά στην Αθήνα. Υπήρξε από τα ιδρυτικά στελέχη της “Φοιτητικής Συντροφιάς” και του Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος Ελλάδος – Κομμουνιστικό ή ΣΕΚΕ(Κ) (1920), προκατόχου του ΚΚΕ, και διετέλεσε γενικός γραμματέαςτου (1920-1924) και διευθυντής του Ριζοσπάστη (1922-1924). Το 1927, αποχώρησε από το ΚΚΕ, επειδή διαφώνησε με τις θέσεις του κόμματος για την Μακεδονία. Συνέχισε ωστόσο να είναι κοντά στο ΚΚΕ, και γι’ αυτό φυλακίστηκε στα χρόνια της δικτατορίας του Μεταξά.
Στο έργο ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ ο συγγραφέας εμβαθύνει στην παρακμή και τις εσωτερικές συγκρούσεις του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους, αντλώντας στοιχεία από πρωτογενείς πηγές και αρχειακό υλικό για να αναπαραστήσει τις κρίσιμες πολιτικές και κοινωνικές αλλαγές της εποχής. Η ιστορική του συνείδηση ρέπει αναπόφευκτα προς την ανάγνωση των γεγονότων υπό το πρίσμα της ταξικής πάλης· μέσα από αυτή τη μαρξιστική θεώρηση αναδεικνύει μεν τις δυναμικές των τάξεων, δεν διστάζει όμως να αυτοκριθεί για τους περιορισμούς της μεθόδου. Έτσι, η πρακτική της συστηματικής ερμηνείας κάθε κοινωνικής διαμάχης ως αποκλειστικά ταξικής σύγκρουσης δεν καλύπτει πάντα την πολυπλοκότητα των βυζαντινών πραγματικοτήτων, προσδίδοντας στο έργο μια στέρεη, κριτική ματιά που σέβεται τις ιδιαιτερότητες κάθε ιστορικής συνθήκης και φωτίζει με ακρίβεια το πέρασμα από την αυτοκρατορική ακμή στην παρακμή.