Ξενοφώντος Ελληνικά (Τόμοι Α’ και Β’) I Βιβλία A- Γ και Δ-Ζ

Ο Ξενοφών, Αθηναίος στην καταγωγή αλλά με βαθιά εκτίμηση για το λακωνικό πνεύμα, αναλαμβάνει το δύσκολο έργο να συνεχίσει την ιστορία εκεί που την άφησε η ημιτελής αφήγηση των Πελοπονησσιακών πολέμων, προσφέροντας μια λιτή και άμεση καταγραφή των συγκλονιστικών αλλαγών στην ηγεμονία της Ελλάδας, χωρίς το συναρπαστικό ύφος του προκάτοχού του στην καταγραφή της ιστορίας, Θουκυδίδη.
Τα «Ελληνικά» χωρίζονται σε επτά βιβλία και καλύπτουν μια περίοδο γεμάτη ίντριγκες, εναλλαγές δυνάμεων και τη σταδιακή παρακμή των παραδοσιακών πόλεων-κρατών. Ο Ξενοφών, σε αντίθεση με τον πυκνό και ποιητικό λόγο του Θουκυδίδη, χρησιμοποιεί μια πιο απλή, «στρατιωτική» γλώσσα, η οποία όμως καταφέρνει να αποδώσει με ενάργεια το χάος και την «ακαταστασία» που επικράτησε στην Ελλάδα μετά τις μεγάλες συγκρούσεις.

Η αφήγηση ξεκινά με τις τελευταίες φάσεις του Πελοποννησιακού Πολέμου και την οδυνηρή ήττα της Αθήνας. Ο Ξενοφών περιγράφει με συγκλονιστικό τρόπο τις διαπραγματεύσεις του Θηραμένη και την απόφαση των Λακεδαιμονίων να μην αφανίσουν την πόλη που πρόσφερε τόσα κατά τους Περσικούς Πολέμους, επιβάλλοντας όμως την κατεδάφιση των Μακρών Τειχών.

Το έργο δεν περιορίζεται στα στενά όρια της Ελλάδας, αλλά εκτείνεται μέχρι τη Μαύρη Θάλασσα και την Περσία, παρακολουθώντας τους στρατηγούς και τους πολιτικούς να περιπλέκονται σε έναν ιστό συμμαχιών και προδοσιών. Η κορύφωση του έργου στη μάχη της Μαντινείας αφήνει τον αναγνώστη με μια πικρή γεύση: παρόλο που και οι δύο πλευρές έστησαν τρόπαια νίκης, η Ελλάδα βυθίστηκε σε ακόμα μεγαλύτερη αναταραχή. Ο Ξενοφών, ως αυτόπτης μάρτυρας πολλών γεγονότων, προσφέρει μια μικρή ματιά στον ψυχισμό των πρωταγωνιστών