Σωκράτους εγκώμιον

Mία σύντομη, αλλά εξαιρετικά λόγια, μελέτη που βασίζεται σε διάλεξη που εκφωνήθηκε το 1974 από τον Πιέρ Χαντό (Γάλλος φιλόσοφος, ιστορικός και φιλόλογος, ειδικός στην αρχαιότητα, βαθύς γνώστης της Ελληνιστικής περιόδου και ιδιαίτερα του Νεοπλατωνισμού και του Πλωτίνου).

Ο Hadot αναλύει τον Σωκράτη ως τον ιδρυτή του ατόμου στη Δύση, καθώς ήταν ο πρώτος που είδε τον εαυτό του ως κάτι αυτόνομο, μοναδικό και αναπαραγόμενο, με μοναδικά ερωτήματα, ενώ παράλληλα ήταν μέρος της ανθρωπότητας. Το έργο εκκινεί από το πλατωνικό Συμπόσιον, όπου ο «άτοπος» Σωκράτης συγκρίνεται με τον τερατόμορφο Σιληνό, ταυτίζεται με τον Έρωτα και θριαμβεύει στην απόφαση του Διονύσου.

Ο Σωκράτης, κατά τον Hadot, εμφανίζεται ως μεσολαβητής μεταξύ του ιδανικού κανόνα και της ανθρώπινης πραγματικότητας, θυμίζοντας την ιδέα της χρυσής τομής και της ισορροπίας. Ωστόσο, η μορφή του είναι αποπροσανατολιστική, διφορούμενη και ανησυχητική. Η Σωκρατική φιλοσοφία δεν θεωρείται ως ένα σύστημα, αλλά ως ένα εργαλείο αυτοεξέτασης, το οποίο απαιτεί μόνιμο έλεγχο του εαυτού και ζωή μέσα στην υγιή, αλλά επίπονη αμφιβολία. Το έργο εξετάζει επίσης το πώς οι μυθικές διαστάσεις του Σωκράτη επηρέασαν μεγάλους στοχαστές όπως ο Kierkegaard και ο Nietzsche, παίζοντας «ιδρυτικό ρόλο στη δυτική παράδοση και μάλιστα στη γέννηση της σύγχρονης σκέψης».