ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΙΑ

Στην «Πλάτωνος Φαρμακεία», ο Jacques Derrida προσφέρει μια από τις πιο διεισδυτικές αναγνώσεις της πλατωνικής φιλοσοφίας, επιχειρώντας να αποδομήσει το ίδιο το σύστημα που θεμελίωσε τη δυτική σκέψη. Με αφετηρία τον μύθο για την καταγωγή της γραφής στον Φαίδρο, ο Γάλλος φιλόσοφος φέρνει στην επιφάνεια ένα δίκτυο από άρρητες παραδοχές και υπαινιγμούς που στηρίζουν τα κλασικά αντιθετικά ζεύγη του Πλάτωνα, όπως η ομιλία έναντι της γραφής και το πνεύμα έναντι του γράμματος.

Κεντρικό ρόλο στην ανάλυση παίζει η λέξη «φάρμακον», ένας όρος που στον Πλάτωνα διατηρεί μια προκλητική αμφισημία, καθώς σημαίνει ταυτόχρονα το δηλητήριο και το ίαμα. Για τον Derrida, το φάρμακον δεν είναι απλώς μια λέξη, αλλά το γραπτό ίχνος που αποκαλύπτει τις εσωτερικές πτυχώσεις του κειμένου και τα όρια του φιλοσοφικού λόγου.

Μέσα από μια γραφή που θυμίζει σκηνοθεσία, ο Derrida αναδεικνύει πώς ο Πλάτων, προσπαθώντας να καταδικάσει τη γραφή ως κάτι εξωτερικό και επικίνδυνο, καταλήγει να μεταγράφει το παιχνίδι των δικών του «μαγικών συνταγών». Η «Φαρμακεία» δεν είναι μόνο μια μελέτη για τον Πλάτωνα, αλλά μια διερεύνηση της ίδιας της φύσης της γλώσσας και της αλήθειας. Πρόκειται για ένα έργο που προκαλεί τον αναγνώστη να δει τη φιλοσοφία όχι ως ένα κλειστό σύστημα βεβαιοτήτων, αλλά ως έναν ζωντανό ιστό από αντιφάσεις και αναπηδήσεις νοήματος, όπου κάθε λέξη μπορεί να είναι ταυτόχρονα θεραπεία και απειλή.