Οι απόγονοι του Κάιν

Μια κορυφαία στιγμή της νεοελληνικής δοκιμιογραφίας, όπου ο Άγγελος Τερζάκης, μακριά από τη μυθοπλασία, αναμετράται με τα μεγάλα αδιέξοδα του 20ού αιώνα. Μέσα από οκτώ κείμενα πυκνού στοχασμού, ο συγγραφέας επιχειρεί μια «ανατομία» της ανθρώπινης φύσης, χρησιμοποιώντας τη βιβλική μορφή του Κάιν ως το αρχέτυπο της ανεξέλεγκτης βίας και της τραγικής κληρονομικότητας που βαραίνει το ανθρώπινο γένος.

Κεντρικός άξονας των δοκιμίων είναι η διαπίστωση ότι η Ιστορία δεν είναι μια γραμμική πορεία προόδου, αλλά ένας κύκλος αίματος που επαναλαμβάνεται. Ο Τερζάκης εξετάζει την ηθική κρίση της εποχής μας, την αποξένωση του ατόμου μέσα στις σύγχρονες κοινωνίες και την αδυναμία του πολιτισμού να εξαλείψει το «στίγμα του αδελφοκτόνου». Για τον στοχαστή, ο άνθρωπος παραμένει ένας «απόγονος του Κάιν», παγιδευμένος ανάμεσα στην παρόρμηση για καταστροφή και την ανάγκη για λύτρωση. Το αίμα του Άβελ που «βοά ακόμα» δεν είναι μια θρησκευτική αναφορά, αλλά μια υπαρξιακή κραυγή που διαπερνά τους αιώνες, υπενθυμίζοντας πως κάθε σύγκρουση, πολιτική ή κοινωνική, είναι στην ουσία της μια εμφύλια διαμάχη της ίδιας της ανθρωπότητας.