Η αντι-δημοτικότητα της νέας τέχνης

Λίγα έργα της σύγχρονης αισθητικής έχουν απολαύσει τόσο πλατιά αποδοχή και έχουν ασκήσει τόσο βαθιά επιρροή όσο το δοκίμιο του Ισπανού φιλοσόφου Χοσέ Ορτέγκα ι Γκασέτ. Κυκλοφορώντας αρχικά στη Μαδρίτη το 1925, το κείμενο αυτό λειτούργησε ως καταλύτης για τη νέα γενιά συγγραφέων και καλλιτεχνών στον ισπανόφωνο κόσμο και πέραν αυτού. Αν και ο συγγραφέας του εδραίωσε την παγκόσμια φήμη του με το εμβληματικό πολιτικό του έργο «Η εξέγερση των μαζών», η συγκεκριμένη, μικρής έκτασης, μελέτη πάνω στις τάσεις της μοντέρνας τέχνης αποδεικνύει την οξύνοια και την προκλητική του σκέψη στο πεδίο της αισθητικής, καθιστώντας τον έναν από τους πιο διεισδυτικούς στοχαστές του 20ού αιώνα.

Στις σελίδες του βιβλίου, ο Ορτέγκα ι Γκασέτ αναλύει τη θεμελιώδη ρήξη της μοντέρνας τέχνης με την παράδοση και την αναπαραστατική αληθοφάνεια, μια ρήξη που την καθιστά εγγενώς αντι-δημοτική. Εξηγεί πώς η νέα καλλιτεχνική έκφραση απομακρύνεται από το ανθρώπινο, το οικείο και το συναισθηματικό, απαιτώντας από τον θεατή μια καθαρά διανοητική προσέγγιση που αναπόφευκτα διχάζει το κοινό, διαχωρίζοντάς το σε αυτούς που κατανοούν τον νέο κώδικα και στο ευρύ πλήθος που τον απορρίπτει.