Ιστορία του Ισπανικού Εμφυλίου Πολέμου (Τόμοι Α΄ & Β΄)

Η δίτομη Ιστορία του Ισπανικού Εμφυλίου Πολέμου του κορυφαίου Βρετανού ιστορικού Χιου Τόμας αποτελεί το πλέον αναγνωρισμένο και εμβληματικό σύγγραμμα για μία από τις πιο δραματικές και καθοριστικές συγκρούσεις του 20ού αιώνα. Κυκλοφορημένη στην Ελλάδα το 1971 από τις Εκδόσεις Τολίδη, σε μετάφραση της Αλίκης Γεωργούλη, η ιστορική αυτή μελέτη προσφέρει μια ολοκληρωμένη και αμερόληπτη ανατομία των γεγονότων που συντάραξαν την Ιβηρική Χερσόνησο από το 1936 έως το 1939.

Ο Τόμας καταφέρνει να συνθέσει ένα μνημειώδες χρονικό, συνδυάζοντας την αυστηρή ακαδημαϊκή τεκμηρίωση με μια γλαφυρή, αφηγηματική ζωντάνια. Το έργο καταδύεται στις βαθύτερες κοινωνικές, πολιτικές και ιδεολογικές αντιθέσεις που διέσπασαν την ισπανική κοινωνία, καθιστώντας τον Ισπανικό Εμφύλιο το προοίμιο και την γενική πρόβα του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου.
Η ουσία της ιστορικής ανάλυσης του Thomas έγκειται στην πολυεπίπεδη θεώρηση των γεγονότων: Ο συγγραφέας εξετάζει διεξοδικά την κατάρρευση της Δεύτερης Ισπανικής Δημοκρατίας, το πραξικόπημα των εθνικιστών στρατηγών υπό τον Φράνκο, καθώς και τις εσωτερικές ιδεολογικές συγκρούσεις στο στρατόπεδο των Δημοκρατικών ανάμεσα σε αναρχικούς, σοσιαλιστές, κομμουνιστές και τροτσκιστές. Παράλληλα, φωτίζεται ο καθοριστικός ρόλος των ξένων δυνάμεων: η άμεση στρατιωτική υποστήριξη της ναζιστικής Γερμανίας και της φασιστικής Ιταλίας στον Φράνκο, η σοβιετική ανάμειξη, η στάση των Διεθνών Ταξιαρχιών, αλλά και η πολιτική της μη επέμβασης των δυτικών δημοκρατιών που σφράγισε τη μοίρα της Ισπανίας.